SUBOTIČKA SINAGOGA

31.08.2014

Zbog svoje arhitektonske jedinstvenosti, kulturnog značaja na evropskom nivou i visokog stepena propadanja, subotička Sinagoga izabrana je za jedan od 7 najugroženijih spomenika kulture u Evropi u 2014. godini.

Zbog svoje arhitektonske jedinstvenosti, kulturnog značaja na evropskom nivou i visokog stepena propadanja, subotička Sinagoga izabrana je za jedan od 7 najugroženijih spomenika kulture u Evropi u 2014. godini.

Sinagogu je za program 7 najugroženijih spomenika kulture nominovao tim Evropa Nostre Srbija u saradnji sa arhitektom Viktorijom Aladžić iz grupe građana Nasmeši se Subotici, a sa ciljem razvoja plana sveobuhvatne restauracije i budućeg korišćenja Sinagoge.

Međunarodna ekspertska misija Evropa Nostre, koja obuhvata analizu i predloge za dugoročno korišćenje Sinagoge održaće se početkom oktobra 2014. godine.

 

O subotičkoj Sinagogi

Na teritoriji nekadašnjeg Austro-ugarskog carstva, 1902. godine, arhitekte Marsel Komor i Deže Jakab projektovali su i izgradili subotičku Sinagogu. Kao jedan od najočuvanijih primera secesionističke sakralne arhitekture, Sinagogu odlikuje jedinstvena struktura od betona i metala, ujedinjena sa unikatnim dekoracijima mađarske folklorne umetnosti. Grandiozna centralna kupola okružena je sa četiri manje, obogaćene pozlaćenim gipsanim malterom, zidnim slikarstvom i vitražima. Kao takva, Sinagoga spada pod spomenik kulture od izuzetnog značaja.

Tokom izgradnje Sinagoge, tadašnja jevrejska zajednica brojala je čak 3000 članova. Nakon Drugog svetskog rata, jevrejska zajednica je postala znatno manja, i kao takva nije mogla održavati Sinagogu. Uprkos tome, sama Sinagoga i dalje predstavlja značajan spomenik, kako za lokalnu, tako i za internacionalnu jevrejsku zajednicu.

Sinagoga je korišćena od strane Subotičkog Narodnog Pozorišta nekoliko godina ali je sada napuštena, sa turističkim vođenjima svega jednom nedeljno, jer je građevina u sve lošijem stanju. Nekoliko finansirajućih programa je do sada odobreno sa ciljem restauracije Sinagoge, ali nažalost nisu svi programi preduzeti efektivno. Kao rezultat toga, sama građevina je još uvek u kritičnom stanju i zahteva urgentan i strategijski pristup, kako bi se mogla ponovo koristiti.